آیین نامه اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی تصویب شد

N82667689-71874280

 هیات دولت بعد از حدود دو سال بالاخره آیین نامه اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی را تصویب کرد. این لایحه پیشتر در سال 1396 به تصویب مجلس و شورای نگهبان رسیده بود. از جمله مواد این آیین نامه، برخورد با دانشجویانی است که با ارائه پایان نامه جعلی، مدرک تحصیلی گرفته اند.

  هیات وزیران به منظور پیشگیری و مقابله با تقلب علمی در سطوح مختلف و برخورد قاطع با مواردی از قبیل فروش پایان نامه، مقالات علمی و امثال آنها، آیین نامه اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی را روز چهارشنبه 22 خرداد 98 تصویب کرد.

مقابله با تقلب علمی در سطح موسسه توسط دانشجویان، کارمندان و اعضای هیات علمی و نیز برخورد با دانشجویانی که با ارائه پایان نامه جعلی موفق به دریافت مدرک تحصیلی شده اند حتی پس از فراغت از تحصیل و ملغی الاثر نمودن مدرک تحصیلی حاصل از تقلب، از جمله مواد آیین نامه یاد شده است.

لازم به ذکر است در اجرای اصل ۱۲۳ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران " قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی " در مورخ ۳۱/‏۰۵/‏۱۳۹۶‬ مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۸/۶/ ۱۳۹۶ به تایید شورای نگهبان رسیده بود.

 

آیین نامه اجرایی پیشنهادی

«قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی مصوب ۳۱ مرداد ماه ۱۳۹۶مجلس شورای اسلامی»


ماده ۱- در این آیین نامه عبارات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:

قانون : قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی مصوب ۳۱ مرداد ماه ۱۳۹۶ مجلس شورای اسلامی

وزارتین: وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

موسسه : هر یک از دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی اعم از دولتی و غیردولتی دارای مصوبه شورای گسترش وزارتی و حوزه های علمیه دارای مجوز از شورای گسترش حوزه های علمیه.

خدمات متعارف: خدماتی که بخشی از فرایند ماهوی طراحی، انجام وگزارش نتایج پژوهش بوده و برون سپاری آنها توسط گروه پژوهشی یا پژوهشگر به شخص ثالث در ازای پرداخت حق الزحمه یا مانند آن براساس عرف علمی متخصصین هر رشته موجه باشد. خدماتی که قرار است در هر یک از مراحل طراحی انجام وگزارش برون سپاری شوند، باید در طرح نامه پژوهشی به صورت شفاف بیان شده و به تصویب موسسه برسند.

آثار متقلبانه : منظور از آثار متقلبانه آثار مندرج در متن ماده واحده قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی مصوب ۱۳۹۶ مجلس شورای اسلامی می باشد.

مشابهت‌یابی : ساز و کاری است که سامانه‌های الکترونیکی با دریافت متن از کاربر و مقایسه خودکار آن با متن کامل پایان‌نامه‌ها، رساله‌ها، مقالات، کتاب‌‌ها، طرح‌های پژوهشی موجود در پایگاه‌های علمی، نوشته‌های همانند را بازیابی و میزان همانندی و منبع اطلاعات همانند را نمایش می‌دهند.

ماده ۲- به منظور سیاست‌‌گذاری و انجام اقدامات پیشگیرانه موضوع ماده (۷) قانون و همچنین تدوین استانداردها و راهنماهای اخلاق در پژوهش، نظارت، اعتباربخشی و ایجاد هماهنگی بین کمیته‌های اخلاق در پژوهش مؤسسات و تدوین استانداردهای تهیه آثار علمی از قبیل پایان‌نامه، طرح پژوهشی و مانند آنها و رسیدگی به اعتراضات نسبت به تصمیمات کارشناسی کمیته اخلاق مؤسسات، کمیته وزارتی اخلاق در پژوهش در سطح وزارتین تشکیل می‌گردد. ریاست کمیته وزارتی بر عهده معاون تحقیقات و فناوری وزارتن خواهد بود.

ماده ۳- به منظور رعایت استانداردهای اخلاقی مصوب کمیته وزارتی اخلاق در پژوهش در مراحل مختلف طراحی، اجرا و گزارش نتایج پژوهش‌ها و همچنین اجرای سیاست‌های کمیته وزارتی اخلاق در پژوهش از جمله اتخاذ تدابیر پیشگیرانه موضوع تبصره (۷) قانون، کمیته‌ای تحت عنوان "کمیته اخلاق در پژوهش" در سطح مؤسسه با ترکیب زیر تشکل می‌شود:

۱- معاون پژوهشی و فناوری مؤسسه (رییس)

۲- مدیر پژوهشی و فناوری مؤسسه (رییس)

۳- مدیر پژوهشی مؤسسه (دبیر)

۴- معاون آموزشی مؤسسه

۵- سه نفر متخصص صاحب‌نظر در امور پژوهشی عضو هیئت علمی به انتخاب رییس‌ مؤسسه

۶- انتخاب ۳ نفر شامل یک نماینده انتقال دهنده نظر جامعه، یک نفر متخصص اخلاق در پژوهش و یک نفر حقوقدان به انتخاب رییس مؤسسه

تبصره ۱- کمیته‌های متناظر موجود در وزارتین به کمیته اخلاق در پژوهش تغییر نام می‌یابند.

تبصره ۲- دبیرخانه کمیته مزبور در معاونت پِژوهش و فناوری مؤسسه مستقر خواهد بود.

تبصره ۳- مؤسساتی که با توجه به ساختار، امکان تشکیل کمیته اخلاق در پژوهش را ندارند از نظر اجرای تکالیف مقرر شده در این آیین‌نامه، به تشخیص وزارتین تابع کمیته اخلاق در پژوهش یکی از دانشگاه‌های دولتی خواهند بود.

ماده ۴- وظایف کمیته اخلاق در پژوهش مؤسسه

الف - بررسی و آسیب‌شناسی علل و زمینه‌های بروز تخلفات پژوهشی و اعمال تدابیر پیشگیرانه در سطح مؤسسه

ب - پیشنهاد اصلاح مقررات و رویه‌های موجود به کمیته وزارتی در راستای کاهش زمینه‌های بروز تخلفات پژوهشی

ج- ترویج اخلاق در پژوهش، درستکاری علمی و اطلاع‌رسانی در سطح مؤسسه

د - برنامه‌ریزی برای افزایش سطح آگاهی اعضای هیئت علمی، دانشجویان و کارکنان مؤسسه از طریق برگزاری کارگاه‌های آموزشی، همایش‌ها و یا نشست‌های علمی و نظایر آن

هـ - اطلاع رسانی درخصوص استانداردهای مصوب اخلاق در پژوهش، مصوبات کمیته وزارتی و موارد نظیر آنها که توسط مراجع ذی-ربط اعلام می‌شود.

و - بررسی اولیه و کارشناسی گزارش‌های ارتکاب تخلفات پژوهشی موضوع ماده (۷) این آیین‌نامه.

ز - اجرای تصمیمات و مصوبات کمیته وزارتی اخلاق در پژوهش و ارایه گزارش عملکرد به کمیته وزارتی اخلاق در پژوهش وزارت متبوع

ح - بررسی و تصویب طرح نامه پژوهش‌هایی که براساس مصوبات کمیته وزارتی اخلاق در پژوهش شروع مراحل انجام آنها منوط به اخذ تأییدیه از کمیته اخلاق در پژوهش می‌باشد.

ماده ۵- دستورالعمل نحوه تشکیل، روش کار و شرح وظایف کمیته‌های اخلاق در پژوهش و همچنین نحوه انتخاب و شرایط بازرس یا بازرسان در سطح وزارتین و مؤسسات به تصویب وزرای ذی‌ربط می‌رسد.

ماده ۶- مؤسسه موظف است در اجرای تبصره (۹) قانون اقدامات زیر را انجام دهد:

الف - ثبت طرح نامه (پروپوزال) فاقد طبقه‌بندی پایان‌نامه‌ها و طرح‌های پژوهشی در سامانه "پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران" (ایرانداک) و یا سامانه متناظر آن در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ارایه گواهی ثبت "طرح نامه" برای تصویب و تأیید نهایی آنها الزامی است.

ب - کلیه پایان‌نامه‌ها قبل از دفاع باید در سامانه "پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران" (ایرانداک) و یا سامانه متناظر آن در وزارت بهداشت، درمان و آموزش مشابهت‌یابی شده و ارایه گزارش مشابهت‌یابی برای کسب مجوز دفاع الزامی است. سامانه‌های یادشده می-بایست امکان مشابهت‌یابی بر خط (آنلاین) را برای مؤسسات و افراد حقیقی و حقوقی ایجاد کنند.

ج - ارایه گواهی ثبت نهایی پایان‌نامه/رساله در (ایرانداک) و یا سامانه متناظر آن در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای فراغت از تحصیل الزامی است. تخصیص امتیاز، ترفیع پایه، ارتقای مرتبه اعضای هیئت علمی و تسویه حساب مالی منوط به ارایه گواهی ثبت گزارش نهایی طرح‌های پژوهشی و پایان‌نامه/رساله در سامانه‌های مذکور می‌باشد.

ماده ۷- در اجرای تبصره (۴) قانون، در صورت وصول گزارش و یا اطلاع از ارتکاب تقلب علمی موضوع این قانون، بازرسان وزارتین مکلفند به عنوان ضابط خاص، تحقیقات لازم را به عمل آورند. در صورت وجود دلایل و شواهد کافی مبنی بر ارتکاب تقلب علمی موضوع قانون، وزارتخانه ذی‌ربط یا موسسات نسبت به طرح شکایت نزد مراجع قضایی و تعقیب آن اقدام لازم به عمل خواهد آورد.

تبصره - در اجرای تبصره (۶) قانون "کمیته‌های انضباطی دانشجویان" برای رسیدگی به تخلفات مربوط به دوره دانشجویی فارغ‌التحصیلان موضوع این آیین‌نامه نیز صالح می‌باشند.

ماده ۸- گزارش‌های ارتکاب تخلفات پژوهشی موضوع تبصره (۶) قانون بدواً در کمیته‌های اخلاق در پژوهش موضوع ماده (۳) این آیین‌نامه مطرح می‌شود. کمیته‌های مزبور ضمن بررسی و تحقیق مقدماتی و در صورت لزوم ارجاع امر به کارشناس متخصص در موضوع مطروحه، در صورت وجود دلایل و شواهد کافی مبنی بر ارتکاب تخلف، پرونده را به همراه پیشنهادهای خود به هیئت‌های پیش‌بینی شده در تبصره (۶) قانون ارسال نموده تا مطابق قوانین و مقررات مربوط، نسبت به موضوع رسیدگی شود.

تبصره ۱- کمیته‌های اخلاق در پژوهش مکلفند فرد در مظان اتهام تقلب را در جریان کامل پرونده قرار داده و دفاعیات وی را خواستار شوند. در صورت ارسال پرونده به هیئت‌های موضوع تبصره (۷) قانون هیئت‌های یادشده نیز مکلفند امکان دسترسی به اطلاعات پرونده و یا استفاده از وکیل برای فرد در مظان اتهام تخلف را فراهم کنند.

تبصره ۲- در صورت صدور رای قطعی محکومیت توسط هیئت‌های موضوع تبصره (۶) قانون، مراتب به "مؤسسه" ذی‌ربط و نیز سازمان امور اداری و استخدامی در مورد کارکنان بخش دولتی اطلاع داده می‌شود و در مورد کارکنان سایر بخش‌ها به نحو مقتضی اطلاع‌رسانی خواهد شد تا نسبت به به سلب امتیاز مادی و غیرمادی مترتب بر اثر علمی تقلبی مورد حکم، اقدام قانونی لازم را به عمل آورند.

ماده ۹- سازمان برنامه و بودجه موظف است منابع مالی لازم برای پشتیبانی، به روزآوری و خدمات سامانه‌های ثبت و مشابهت‌یابی و سامانه‌های پشتیبانی آنها و تأمین زیرساخت‌های اطلاعاتی لازم مانند پهنای باند، سرور، فضای ذخیره داده‌ها و نسخه‌های پشتیبان و همچنین ساماندهی منابع و به روزآوری داده‌های پشتیبان مانند اصطلاح نامه‌ها و فهرست‌های مستند را در بودجه سالانه وزارتین پیش-بینی نمایند.

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

تازه ترین مطالب

گزارش تصویری